ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ :
Sub.1.2.4 Υποδομές προσβασιμότητας βορειοανατολικής Ακρόπολης Κάστρου Ιωαννίνων» και κωδικό ΟΠΣ ΤΑ 5189504.
Συνολικός Προϋπολογισμός: 1.214.555,24€

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Το έργο συμπεριέλαβε 2 υποέργα.
Το ΥΕ 1, προϋπολογισμού 899.041,96 ΕΥΡΩ υλοποίησε ο Δήμος Ιωαννιτών. Το υποέργο αποσκοπούσε στην εξασφάλιση της προσβασιμότητας μέσω διαδρομών και αναβατορίων σε όλα τα ιστορικά κτήρια που βρίσκονται στη βορειοανατολική ακρόπολη του Κάστρου Ιωαννίνων, στο κτήριο του Τζαμιού Ασλάν Πασά, στο παρακείμενο κτήριο του Μεντρεσέ, στους κοινόχρηστους χώρους wc, αλλά και στο κτήριο της Εστίας. Οι διαδρομές αυτές ξεκινούν από τις δύο πύλες της ακρόπολης, την νοτιοανατολική, η οποία αποτελεί την μοναδική σήμερα είσοδο στο χώρο της
ακρόπολης, και την ανατολική, βυζαντινή πύλη. Οι διαδρομές αυτές, που διαμορφώθηκαν στο εσωτερικό της ακρόπολης συνδέονται λειτουργικά με σειρά διαδρομών -παρεμβάσεων που επίσης υλοποίησε ο Δήμος Ιωαννιτών στις υπώρειες της ΒΑ Ακρόπολης, στο πλαίσιο του έργου «Διαμόρφωση πλατείας Γλυκήδων, οδών Ιστορικού Προκοπίου, Γλυκήδων και Σουγδούρη στο
Κάστρο Ιωαννίνων», με σκοπό την διασφάλιση της πρόσβασης επισκεπτών, ΑμεΑ και λοιπών εμποδιζόμενων ατόμων στα υπόλοιπα μνημεία που βρίσκονται στον περιβάλλοντα χώρο της Ακρόπολης, το πρόσφατα αποκαταστημένο οθωμανικό λουτρό, την οθωμανική βιβλιοθήκη, το
Σουφαρί Σεράι (κτήριο παραρτήματος ΓΑΚ ) και το παρακείμενο βυζαντινό λουτρό.

Το ΥΕ 2, «Αρχαιολογικές έρευνες και εργασίες», προϋπολογισμού 315.513,28 ΕΥΡΩ εκτέλεσε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Αντικείμενο του υποέργου αποτέλεσαν οι αρχαιολογικές έρευνες και εργασίες σε μία ευρύτατη περιοχή στην οποία εκτείνεται το τεχνικό υποέργο 1 , δηλαδή αρχαιολογικός έλεγχος κατά μήκος της κύριας διαδρομής, όσο και των συμπληρωματικών διαδρομών κυρίως στη ΒΔ αυλή του Μεντρεσέ και πίσω από το Τέμενος του Ασλάν Πασά στα ΝΑ, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια των εργασιών του τεχνικού υποέργου και η αντίστοιχη αρχαιολογική παρακολούθηση και τεκμηρίωση των τεχνικών εργασιών. Συμπεριελήφθησαν εργασίες υποστυλώσεων και τοπικών άρσεων ετοιμορροπίας σε θέσεις όμορες με τις σχεδιαζόμενες διαδρομές, καθώς και τοπικές επισκευές (αρμολογήματα, μικροστερεώσεις).
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών αποκαλύφθηκαν λείψανα κτηριακών καταλοίπων, που ανάγονται στον χρονικό ορίζοντα της περιόδου οθωμανοκρατίας, κυρίως στον 17ο- 18ο αιώνα. Ο οκταγωνικός τουρμπές που αποκαλύφθηκε στο ΒΑ τμήμα του τειχισμένου χώρου , από τα σημαντικότερα κτηριακά κατάλοιπα που ήλθαν στο φως , και οι πολλαπλές ταφές που αποκαλύφθηκαν στην έκταση μπροστά από την κύρια (ανατολική) όψη του μεντρεσέ και στο πλάτωμα αριστερά της λιθόκτιστης κλίμακας ανόδου στο άνδηρο όπου το τζαμί του Ασλάν πασά συμπληρώνουν την εικόνα της ΒΑ Ακρόπολης για την ιερότητα του χώρου κι τη χρήση του ως νεκροταφείου. Ελάχιστα κατάλοιπα τοιχοποιιών, τελείως αποσπασματικά σωζόμενων, μπορούν να αναχθούν στη βυζαντινή φάση της οχύρωσης. Πρόκειται για λείψανα τοιχοποιιών στο ερειπωμένο κτήριο που εφάπτεται στα βόρεια του μεντρεσέ, και στο κατηφορικό μονοπάτι στα ΝΑ των τουρμπέδων που γειτνιάζουν με τον τουρμπέ του Ασλάν πασά.
Στο νότιο πρανές του τζαμιού του Ασλάν Πασά κατασκευάστηκε μεταλλική σκάλα , προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση των επισκεπτών από το επίπεδο έδρασης του τζαμιού και του τουρμπέ του Ασλάν, προς το χαμηλότερο επίπεδο της ακρόπολης. Με την εγκατάσταση της κλίμακας δημιουργήθηκε μια νέα διαδρομή μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της ΒΑ Ακρόπολης, η οποία ξεκινά από τη θύρα εξόδου κινδύνου του τζαμιού, και εκτείνεται πίσω (νότια) από τους τουρμπέδες, προσφέροντας στους επισκέπτες θέαση του χαμηλότερου επιπέδου της ακρόπολης.

Στα βόρεια του Μεντρεσέ και σε επαφή με αυτόν αναπτύσσεται σε δύο στάθμες, κτήριο, ερειπωμένο σήμερα, που αποτελείται από δύο διαμερίσματα, τα οποία οριοθετούν ισάριθμους χώρους. Στο ερειπωμένο κτήριο έγιναν εργασίες καθαρισμών από τη βλάστηση, απομάκρυνσης λιθοσωρών, και ακολούθησαν εργασίες στερέωσης, με εφαρμογή νέων αρμολογημάτων, στεγανοποίηση στέψεων των τοιχοποιιών, επισκευή πρεκιών και ξυλοδεσιών.
Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Οκταγωνικός τουρμπές στο βορειοανατολικό τμήμα της Ακρόπολης

Η μεταλλική κλίμακα στα ΝΑ των τουρμπέδων